Na een paar maanden Niets Nieuws waagde theoloog Andreas Jongeneel zich op zijn blog aan een analyse en kritiek van wat er op Niets Nieuws gepubliceerd wordt. De kritiek wijst een belangrijke spanning aan die het waard is om bij stil te staan. Ze raakte bij mij in elk geval een gevoelige snaar.

De kritiek komt erop neer dat in de blogs op Niets Nieuws de hemel in feite dicht zit. Het gaat alleen maar over deze aarde, en het bovennatuurlijke bestaat niet of is niet van belang. De boodschap is “kaalgeplukt en immanent” en we zitten “op het niveau van Marco Borsato en niet van Openbaringen wat betreft de herschepping van de wereld”. Hier verwijst de auteur naar het liedje ‘Speeltuin’ van Borsato. Een liedje dat je zo in de kerk kunt zingen, maar dat daar natuurlijk niet voor is bedoeld. Het is een ‘horizontaal’ liedje, ook al klinkt het ‘verticaal’. Zo ook de blogs op Niets Nieuws volgens Jongeneel. Ze vormen een breuk met de christelijke traditie. Er is niets ouds aan Niets Nieuws, aldus de titel van de kritische blog.

Op een bepaalde manier vind ik Jongeneels kritiek een compliment en deel ik zijn zorg dus niet. Want het is precies de bedoeling van Niets Nieuws om het concrete leven aan de orde te stellen. Om de betekenis van het geloof te ontdekken voor het leven van elke dag en daarin ook naar nieuwe betekenis te zoeken. Hierachter zit een diepere theologische overtuiging. Namelijk dat het God te doen is om zijn schepping. Dat het christelijk geloof niet gaat over in de hemel komen, maar om het leven hier op aarde zoals God dat wil. Deze laatste zin zou gezegd kunnen zijn door de hedendaagse anglicaanse theoloog Tom Wright, maar net zo goed door de Nederlandse gereformeerde Klaas Schilder. Niet om God of de hemel buiten te sluiten, maar om daaraan volledig recht te doen. Wij zijn namelijk hier op aarde en zijn daarvoor door God geschapen. Hier te gaan zitten kniezen en verlangen naar de hemel zou een regelrechte aanklacht tegen onze schepper zijn. “God’s plan is not to abandon this world, the world which he said was ‘very good.’ Rather, he intends to remake it. That is the promise of the Christian gospel.” (Wright) “Loopt de weg naar de hemel niet dwars over de aarde, en kan ik God anders dienen dan in de concrete werkelijkheid van mijn huis en mijn bleekje [tuintje, red.]?” (Schilder)

Maar waarom raakt deze kritiek mij dan toch? Dat is omdat de gerichtheid op deze aarde altijd het gevaar in zich heeft om in die aarde op te gaan. Dat deze wereld van middel doel wordt. Dat ik de schepping verafgood en daarmee de hemel dichtdoe. Dit gevaar is in onze tijd niet ondenkbaar, omdat iedereen om ons heen zo leeft: yolo, dit is het, er is geen straks of ginder. We kunnen erover zingen en van dromen, maar je kunt er beter maar het beste van maken. Dit levensgevoel raakt mij ook. Ik preek en ben ouderling, zit tot over mijn oren in de kerk, maar kan alles doen onder een gesloten hemel. Mooie dingen zeggen, een roerend lied zingen, lekker koffie drinken na de kerk, een gezellige vergadering. Dat wij bloggers van Niets Nieuws al zoekend naar betekenis, soms wat verlegen met de massieve erfenis van het christendom, de hemel even vergeten, of niet ter sprake durven of zelfs willen brengen hoeft niet te verbazen.

Daarom ben ik ook blij met deze waarschuwing van Jongeneel om de hemel niet te vergeten. Om in al onze drukte om het hier goed te doen de schepper van al dit moois te blijven gedenken. Om deze aarde ook te relativeren. Niet omdat hij slecht is, maar omdat God hem gaat vernieuwen. In deze spanning tussen hemel en aarde moet de christen zien te leven. “Ik word naar twee kanten getrokken: enerzijds verlang ik ernaar te sterven en bij Christus te zijn, want dat is het allerbeste; anderzijds is het omwille van u beter dat ik blijf leven.” (Filippenzen 1:23-24). Zo oud is die spanning al. Wat dat betreft niets nieuws.