Omdat het bijna internationale vrouwendag is

Door Bettelies Westerbeek en Annemarthe Westerbeek

De hashtag ‘IMnotaFeminist’ zorgde enkele maanden geleden voor reuring op Twitter. Jonge vrouwen lieten op deze manier weten geen mannenhatende lelijke vrouwen te zijn. Ook op christelijke fora over vrouwen in de kerk wordt voorzichtig om het woord heen gepraat: ‘Ik ben geen feminist hoor, maar…’ Een van onze hedendaagse profeten, Beyonce, is veel uitgesprokener en projecteerde het woord groot in een van haar shows. Zij is wel een feminist. Net als Justin Trudeau, die nieuwe premier van Canada, Emma Watson in haar rede aan de VN en wij, Bettelies en Annemarthe, twee zussen.

Toen wij trouwden hielden wij beiden onze eigen achternaam en de beslissing om in het huwelijk te treden maakten we samen met onze partners. Geen gedoe met aanzoeken: we passen ervoor om als een passieve Disney-prinses te wachten op een man die ons meeneemt op avontuur. Met die achternaam gingen onze mannen snel akkoord en we denken niet dat ze het heel vervelend vonden om geen aanzoek te hoeven doen. We werden niet weggegeven, een ritueel dat associaties oproept van vrouwen die niet zonder mannelijke compagnon door het leven kunnen. Onromantisch en ongezellig? Integendeel, trouwen zonder symbolen van onderdrukkende systemen: dat is pas romantisch. Beiden vonden we iemand die op onze vader lijkt, een man die geen veiligheid zoekt in vaststaande rolpatronen en onze fantastische feministische moeder verheugt zich in het slagen van haar opvoeding.

Mensen vinden het soms wel wat vervelend als we in een gesprek over trouwen en huwelijksaanzoeken weer eens verpesten met onze principes, maar daar wen je aan. Die gesprekken gaan overigens steeds vaker over een andere levensveranderende gebeurtenis: het krijgen van kinderen. Wat doe je dan? Krijgt een kind automatisch de achternaam van de vader of kies je voor die van de moeder? Opeens wordt er weer gesproken over stamhouders en vindt de familie het fijn als er jongens worden geboren, want de familienaam … Of klinkt de vraag: ‘Hoeveel ga jij werken als je baby er is?’ Dit vraagt niemand aan de aanstaande vaders en op zoek naar kraamcadeau’s staat op de blauwe romper ‘stoer!’ en op de roze ‘lief!’. Al voor de baby geboren is ligt vast welk gedrag gestimuleerd wordt.

Mannen en vrouwen hebben wereldwijd geen gelijke rechten en krijgen niet dezelfde kansen. Dit gaat om onderwijs, veiligheid en verdeling van macht, maar ook om achternamen en rompertjes. Niet alleen in de milleniumdoelstellingen, maar ook met de nieuwe werelddoelen wordt er juist gestreefd naar gelijkheid en gelijke kansen voor vrouwen wereldwijd.

Christenen spelen hier hun eigen rol in. Op christelijke podia staan nauwelijks vrouwelijke sprekers, zo zocht Alain Verheij vorige week uit. In een Twitter-discussie werd de leegloop van de kerk in de schoenen van vrouwen geschoven. Feminisering staat gelijk aan achteruitgang. En wees nou eerlijk, we hebben als christenen ook wel wat beters te doen. De tijd van achterhoedegevechten en binnenkerkelijke discussies over mannen en vrouwen in de kerk hebben we wel gehad. Kunnen we ons niet beter inzetten voor de buurt of voor vluchtelingen, zwervers, slaven en vervolgde christenen?

Wanneer we voor hen willen opkomen, kan het niet zo zijn dat er in onze kerk, theologie en opvoeding geen recht wordt gedaan aan meisjes en vrouwen. Vind je ‘feminist’ een lastig woord? Noem jezelf dan gewoon ‘christen’, dan komt dat feminisme vanzelf wel.

In september waren wij in Lima en namen deel aan de Micah Global Consultation. Een week lang kwamen kerkleiders, christelijke activisten en NGO’s van over heel de wereld samen. Christenen die hun leven inzetten voor recht en rechtvaardigheid, diep met hun voeten in de modder. Het viel ons op dat onder de sprekers en de aanwezigen net zoveel mannen als vrouwen waren. Het taalgebruik was consequent inclusief en niemand was bij het zien van zoveel vrouwen bang voor de feminisering van de kerk. Een verademing. We zagen daar dat als je leeft vanuit het koninkrijk van God en als recht doen hoog op je agenda staat, er geen plek is voor ongelijkheid tussen mannen en vrouwen. ‘Er zijn geen Joden of Grieken meer, slaven of vrijen, mannen of vrouwen – u bent allen één in Christus Jezus.’ (Galaten 3:28, NBV)