Het is een scène uit een van de mooiste films die ik heb gezien. De film ‘Noah’ van regisseur Darren Aronofsky. In een kale oerwereld zonder regen, met altijd bewolking en nauwelijks gewassen, zien we Noach, gespeeld door Russel Crowe. Elke nacht schrikt Noach wakker van dromen over een grote watervloed en de vernietiging van een corrupte wereld. Tijdens de film zoekt en tast Noach naar de betekenis van deze dromen en langzaam ontwaart hij de stem van God. Zijn grootvader Metusalah geeft hem een wijs advies: ‘God spreekt altijd in een taal die wij verstaan’. Noach zoekt naar de betekenis van zijn dromen en ontwaart de stem van God. ‘Ik denk dat Hij wil dat ik een ark bouw. Ik denk dat Hij de aarde gaat vernietigen’, zegt Noach in de film.

Opgegroeid in een christelijke omgeving ben ik van jongs af aan bekend met de Bijbelverhalen. En in al die verhalen, zeker zoals ze in de kinderbijbel staan, spreekt God helder, concreet en direct tot mensen. Zinnen als ‘De heer sprak tot mij en zei’, en ‘Toen sprak God tegen David en zei’ zijn veelvuldig aanwezig. De stem van God, goed hoorbaar voor mensen. Vaak als ik deze teksten lees met mensen die ik tegenkom in mijn werk als buurtdominee, krijg ik te horen: ‘Ik wou dat hij zo tot mij sprak. Dat zou het een stuk makkelijker maken.’ En niet alleen buiten kerken hopen mensen daarop, ook binnen kerken lijken mensen weinig te horen van Gods stem, zeker niet op de wijze waarop ze die tegenkomen in de Bijbelverhalen.

Hoe klinkt de stem van God? En is dat echt zo anders dan hoe dan vroeger was?

De Anglicaanse bisschop Tom Wright schreef in 2010 het boekje ‘Simply Christianity’, en in het boek beschrijft hij een concept wat mij heeft geholpen om meer te begrijpen over de stem van God. Volgens Wright horen veel mensen vandaag de dag ‘echo’s van een stem’. De stem van God zelf is vaak onhoorbaar, maar het is alsof we als mensen overal om ons heen echo’s horen: flarden van een stem. Vaak zoeken we en tasten we om deze echo’s te begrijpen en te verstaan. Precies zoals in de film, Noach zocht en taste naar de betekenis van zijn ervaringen, dromen en gedachten.

Over mensen als Noach, Abraham, Mozes, Samuel en vele anderen lezen we hoe ze, ondanks het horen van Gods stem (‘en Hij sprak tot en hen en zei’) er nog steeds geaarzeld, gezocht en getwijfeld wordt. Voor mij is dat een teken dat het begrijpen en verstaan van Gods stem, voor deze Bijbelse personen net zo’n zoektocht is geweest als het voor velen van ons vandaag is. Het moet hebben geklonken als een echo: het is net niet goed te horen wat er gezegd wordt. Maar als je eenmaal weet wat er gezegd wordt, hoor je het luid en duidelijk. Het waren geloofshelden; niet omdat ze een andere, duidelijkere stem hoorden dan veel mensen vandaag de dag, maar omdat ze het aandurfden achter de echo’s in hun dagelijks leven, Gods stem te verstaan.

Mij helpt het om dit mee te nemen in mijn leven als jonge christen. Voor veel mensen is God een wezen ver weg geworden. Als Hij bestaat, dan kan Hij alleen zichtbaar worden door bovennatuurlijk ingrijpen (‘een stem uit de hemel’). Maar het geheim van het christelijk geloof is niet een God die af en toe zijn commando’s naar beneden roept. Hij is aanwezig is alle dingen, zegt Paulus. En in al die dingen hoor je, als je goed luistert, de echo’s van een stem. Vaak zoekend, aarzelend en tastend probeer je te ontdekken wat de stem zegt. Voor veel mensen zijn deze echo’s, die bisschop Wright terugziet in onze verlangens naar schoonheid, recht, eerlijke relaties en spiritualiteit, iets waar ze nauwelijks meer naar durven te luisteren. Laat staan op te vertrouwen. Volgens mij kun je als christen juist in onze samenleving mensen helpen om deze echo’s niet af te doen als fabels, ingebeelde stemmen (zoals Samuel dacht) of vreemde hersenspinsels of verlangens, maar als de stem van Iemand die écht spreekt. En misschien dat je het dan achteraf met eenzelfde zekerheid kan zeggen: ‘En God sprak tot mij en zei…’