Vorige week schreef Jannet de Jong een blog over vrouwen en ambten. Daarin noemde ze als een van de pijnpunten het onrecht dat vrouwen aangedaan wordt als hun gaven wel worden ingezet, maar als ze niet met de waardigheid van het ambt bekleed worden.

Als ik mijn genuanceerde standpunt met betrekking tot vrouwen en ambten uiteen zet tegenover vrouwen die mij lief zijn, krijg ik het vaak zwaar te verduren. Zij vinden dat ik het onrecht dat vrouwen wordt aangedaan niet begrijp. Dat is waarschijnlijk ook zo.

Ik zeg dan: ‘God redt het al 2000 jaar met mannen in het ambt, prima als daar nu vrouwen bij komen, maar de kerk staat of valt er niet mee.’ Zij zeggen dan: ‘Het is een schande. De maatschappij waardeert vrouwen hoger dan de kerk. In de kerk beslissen mannen wie vrouwen mogen zijn.’

Daarmee hebben ze me op de kast. Want ik geloof niet anders dan dat de kerk de plek bij uitstek is waar vrouwen tot hun recht komen. Ze hoeven er niet lichamelijk aantrekkelijk te zijn, maar worden beoordeeld op hun geestelijke schoonheid. Dat is een belangrijke correctie op de soms immense maatschappelijke druk op de uiterlijke verschijning van de vrouw. De kerk houdt de wereld voor dat vrouwen naar het beeld van God geschapen zijn. Dat is een profetisch woord richting alle mensenhandel, gedwongen prostitutie, genderabortus, en op een lager maar niet onbelangrijk niveau, inkomensongelijkheid, seksuele intimidatie en seksediscriminatie. De kerk gelooft dat vrouwen en mannen met Christus in eeuwigheid zullen regeren. Beweer je dat de kerk vrouwen niet hoog waardeert, of zelfs dat de samenleving beter dan de kerk snapt wat een vrouw is, dan raak je mij op een gevoelig punt, namelijk mijn geloofsovertuiging.

Welke nuanceringen ik vervolgens ook uit de kast trek, de vrouwen kort rondom mij ervaren er niet mee geholpen te zijn. Het helpt pas als ik uitspreek dat de Geest van God vrouwen overvloedig versierd heeft, ook met de gave van Bijbeluitleg, pastoraat enzovoort. Dat doe ik natuurlijk met alle liefde, want wie zal beweren dat er onder vrouwen geen pastorale, exegetische en retorische gaven bestaan? Die feiten zijn voor iedereen helder. Ik moet ook uitspreken dat voor God man en vrouw principieel gelijk zijn. Graag! Mijn catechisanten beweren tot mijn grote verbazing anders. Zij zeggen: ‘God heeft liever jongens dan meisjes.’ Met wat ik aan gewicht heb ga ik daartegen de strijd aan.

Het onderscheid dat uit de Bijbel naar voren komt tussen mannelijk en vrouwelijk is vanaf de eerste bladzij helder en blijft dat tot diep in het Nieuwe Testament. Ik vind in de Bijbel ook niet de gedachte van gender als spectrum; het blijft polair. Ook al wordt in Christus het man en vrouw zijn een secundaire identiteit.

Maar de waardigheid van de vrouw als mens naar Gods beeld geschapen moet in een zeer vrouwonvriendelijke wereld door de kerk als een van de grootste en hoogste belangen worden verdedigd. Het hele spreken van de Bijbel over de man als hoofd lijkt me niet onderschikkend-hiërarchisch, maar organisch relationeel. Vrouwen staan niet los, onafhankelijk, zelfstandig, onverbonden naast of tegenover mannen. Juist het beeld van de lichamelijke eenheid (één vlees, hoofd-lichaam) benadrukt de principiële gelijkwaardigheid van man en vrouw. Het hoofd kan niet zeggen tegen het lichaam, ik heb jou niet nodig of jij bent minder dan ik.

Ik geloof niet dat zes van de twaalf apostelen vrouw hadden moeten zijn. Of dat Jezus zich daarin vergist heeft. En ik geloof dat Christus, de mens, heeft begrepen wat het is om een vrouw te zijn. Vrouwen kwamen en komen rondom Jezus tot hun recht. Bij hem (her)ontdekken ze hun waardigheid en hun eigenheid. Ik overtuig er misschien geen enkele vrouw mee, maar voor Jezus deed het geen afbreuk aan de waardigheid en de hoge roeping van vrouwen dat hij op dat punt in de tijd hun het apostelambt onthield. Vrouwen zijn allang echt en volwaardig vrouw ook voordat ze of zonder dat ze deel hebben aan het bijzonder ambt.

Als Martha en Maria, Salome en Lydia zich aan de voeten van Jezus zetten om Hem een vraag voor te leggen, zou Hij ze wegsturen? Wat mij betreft verzamelen de vrouwen der kerken zich nog eens rondom Jezus om bij Hem hun oor te luister te leggen en hakken zij de knoop door.

Beeld: ‘Processie van de heilige martelaren en maagden’ in de Basilica Sant’Apollinare Nuovo, Ravenna, Italië  (526)